Gói trải nghiệm dành cho khách hàng mới
Đặt lịch hẹn
Đặt lịch hẹn

Nhổ răng khôn bao giờ lành? Khi nào có thể ăn uống bình thường ?

Chăm Sóc Răng

BS Nguyễn Phạm Minh Quân

Chuyên khoa BS Răng Hàm Mặt Nha Khoa Tổng Quát, Phẫu Thuật Miệng

Răng khôn không khôn như tên của nó, ngược lại, răng khôn thường là răng đem đến nhiều tai biến, khó chịu cho nhiều người. Sau đây chúng ta sẽ cùng nhau làm rõ những thắc mắc hay gặp, để gạt bớt những lo lắng, sợ hãi khi phải đối diện với việc nhổ răng khôn nhé.


 

1. Nhổ răng khôn bao giờ lành ?

Hãy cùng nhau tìm hiểu nhanh qua về quá trình lành thương của xương và nướu sau khi nhổ răng.

Nhổ răng lành thương theo các giai đoạn diễn ra 1 cách bình thường

Quá trình lành thương cơ bản gồm 5 giai đoạn

  • Tạo cục máu đông

Trong những giờ đầu tiên sau nhổ răng, cục máu đông sẽ hình thành sau giai đoạn chảy máu lúc lấy răng ra khỏi ổ. Cục máu đông lấp kín ổ răng, đảm bảo sự cầm máu, bảo vệ vết thương, đây chính là khởi đầu của quá trình hồi phục.

  • Viêm

Quá trình viêm diễn ra sau vài giờ, các bạch cầu xuyên mạch đến thực bào và vi khuẩn sót lại trong ổ răng

  • Tạo sợi

Tiếp theo là sự xuất hiện của các sợi liên kết và nguyên bào sợi bên trong cục máu đông thay thế cho hồng cầu. Mao mạch cũng bắt đầu tăng sinh bên trong ổ răng trong vài ngày tiếp theo.

  • Biểu mô hóa

Các tế bào biểu mô (mô nướu/ lợi) cũng tăng sinh nhanh chóng từ bề mặt di chuyển xuống dưới ổ răng nhổ cho đến khi gặp các tế bào ở trung tâm. Sau khoảng 3 tuần, niêm mạc nướu đã bao phủ hầu hết ổ nhổ răng. 

  • Tái cấu trúc xương

Từ đáy vách ổ răng thì các tế bào tạo xương bắt đầu xuất hiện và tăng sinh hình thành bè xương trong các tuần đầu. Lớp vỏ xương của răng nhổ cũng bắt đầu tiêu xuống dọc theo vách. Tuỳ khả năng phục hồi của mỗi người (cơ địa) mà xương sẽ lấp đầy lỗ hở do răng nhổ nhanh hay chậm. Sau 4-6 tháng thì cơ bản ổ răng đã lành thương xương và đầy lại.
 

Như vậy sau 1 tuần thì ổ răng đã lành thương cơ bản và bệnh nhân có thể sinh hoạt tương đối bình thường. Từ 3-4 tuần thì lỗ hở do nhổ răng hầu như được niêm mạc che lấp, có thể ăn uống vệ sinh dễ dàng. Nhưng quá trình lành thương vẫn tiếp tục diễn ra bên trong cho đến khi hốc nhổ răng đầy lại và xương hoàn thành tái tạo (4-6 tháng).

Sau khi nhổ răng khôn, cần một thời gian để xương và mô nướu lành hoàn toàn. Trong những ngày đầu, có thể có những khó chịu xảy ra, có những bệnh nhân đau rất ít hoặc hầu như không đau sau nhổ răng. 

Thời gian lành thương của mỗi người là khác nhau, tùy vào độ khó của răng, cũng như cơ địa sức khỏe của mỗi người. Ở người lớn tuổi, mô thiếu độ săn chắc và đàn hồi, nên tuần hoàn kém, quá trình nuôi dưỡng chậm, nên lành thương sẽ chậm hơn người trẻ. Những bệnh mãn tính như đái tháo đường, bệnh nhân có đáp ứng miễn dịch kém do: hóa trị, xạ trị, bệnh nhân dị ứng với vật liệu nha khoa như chỉ khâu, thì lành thương cũng chậm hơn. Dinh dưỡng cũng góp phần ảnh hưởng ,như thiếu vitamin và protein làm cho quá trình lành thương kém hơn. 

Vô khuẩn là yếu tố cần thiết trong phẫu thuật để giúp bảo vệ vùng vết thương khỏi nhiễm trùng. Đồng thời, việc tuân thủ các nguyên tắc phẫu thuật của nha sĩ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi sau khi nhổ răng khôn.

2. Nhổ răng khôn bao giờ hết đau?

Phản ứng đau sau nhổ răng là bình thường sau khi thuốc tê hết tác dụng, nhưng cường độ đau khác nhau tuỳ theo từng người. Nhưng đa phần cơn đau chỉ ở mức ít đến vừa, và may mắn là nó đáp ứng tốt với thuốc giảm đau. Có nghĩa là chỉ cần uống thuốc giảm đau thông thường, ví dụ paracetamol hoặc ibuprofen, thì cơn đau giảm nhanh và bạn có thể sinh hoạt bình thường.
Bạn nên uống thuốc giảm đau càng sớm càng tốt sau nhổ răng, khi cơn đau chưa xuất hiện. Nếu cơn đau kéo dài hoặc cường độ tăng, thì bạn cần liên hệ phòng khám để được hướng dẫn.
Đa số các trường hợp đau sau nhổ răng khôn chỉ kéo dài 2-3 ngày với cường độ nhẹ-vừa, hoặc thậm chí không đau. Sau 1 tuần thì hầu hết các trường hợp lành thương bình thường sẽ không còn cảm giác đau.

Chụp phim toàn hàm để phát hiện răng khôn cần nhổ là bước đầu tiên khi khám răng tổng quát
 

Nhổ răng khôn luôn là nỗi sợ hãi với nhiều người. Đằng sau nỗi sợ hãi ấy là những nỗi lo, lo vì không biết có làm gián đoạn công việc hằng ngày hay không?.  Nhổ xong có thể tham gia các buổi tiệc liên hoan, cùng nhau ăn uống, giao tiếp với bạn bè, đồng nghiệp hay không? . Nhổ xong chắc là đau lắm, sưng biến dạng mặt luôn phải không? Nhổ răng có làm di lệch, xô đẩy các răng còn lại không?. Có biến chứng nào nguy hiểm sau nhổ răng khôn không?

Thực sự, nhổ răng khôn ở các bệnh viện cơ sở nha khoa có uy tín và bác sĩ chuyên gia, bạn sẽ không còn phải lo nghĩ quá nhiều về những điều trên. Những phân tích, đánh giá chính xác thông qua bạn, qua thăm khám trên miệng và phim của nha sĩ, sẽ đưa ra kế hoạch chính xác, giảm thiểu các biến chứng trong quá trình nhổ răng khôn cho bạn. 
 

Chụp CT cắt lớp là bước bắt buộc trước khi nhổ răng khôn tại EDEN - Ống thần kinh răng dưới được đánh dấu đỏ

Các cấu trúc nguy hiểm và kế hoạch phẫu thuật nhổ răng sẽ được bác sĩ xác định trên phim CT chụp cắt lớp. Điều này đảm bảo an toàn cho bệnh nhân, giảm đau và tránh các biến chứng có thể có khi nhổ răng.
 

3. Nhổ răng khôn bao lâu thì cầm máu?

Chảy máu từ ổ răng mới nhổ có thể rỉ rả trong vài giờ ngay sau nhổ. Bệnh nhân sau nhổ được bác sĩ cho cắn gạc trong 30 phút trở lên để cầm máu trong ổ răng. Mục đích là để tạo cục máu đông làm ngăn chặn máu tiếp tục chảy.
Sau 3-6 tiếng cắn gòn và và thay gòn theo hướng dẫn, thông thường ổ nhổ răng phải cầm máu (nước bọt không còn màu đỏ, có thể chỉ hơi hồng). Nếu không bạn nên liên hệ phòng khám để được hướng dẫn.

Cục máu đông là máu chảy ra khi nhổ răng, làm các mạch máu bị rách, khi máu đông lại sẽ tạo nên một khối gọi là cục máu đông. Cục máu đông giúp che khoảng trống trong xương của răng đã được nhổ ( ổ răng), hạn chế mảnh vụn thức ăn rơi vào, đồng thời giúp bảo vệ xương trong quá trình lành thương ban đầu. Những lời khuyên từ nha sĩ trước và sau khi nhổ răng, đều nhằm mục đích hình thành tốt cục máu đông, và bảo vệ sự vững ổn của nó, giúp không bị rơi khỏi ổ răng do các lực tác động, và để duy trì quá trình lành thường diễn ra tốt đẹp.
Các tác động lên cục máu đông trong 24-48 giờ đầu sau nhổ răng thường làm chảy máu trở lại (chải răng mạnh, ăn cứng...). Lúc này bệnh nhân cần làm theo lời dặn của bác sĩ, cắn gòn/gạc sạch trở lại cho đến khi cầm máu.

Lưu ý không súc miệng mạnh trong 6 giờ đầu tiên sau nhổ răng, nên nuốt nước bọt vào trong khi cắn gòn cầm máu. Đặc biệt không ngậm nước muối sau nhổ răng vì khả năng gây chảy máu trở lại.



Collacone - 1 vật liệu bảo vệ ổ răng và hạn chế sự xâm nhập thức ăn vi khuẩn được áp dụng tại nha khoa Eden

Một số vật liệu bản chất collagen như Collacone thúc đẩy sự hình thành cục máu đông, giúp cầm máu tốt và thúc đẩy sự lành thương nhanh chóng. Hầu như lỗ hổng nhổ răng được lấp đầy bởi niêm mạc sau vài ngày đến 1 tuần.

Cần ghi nhớ những điều được bác sĩ căn dặn sau nhổ răng khôn để quá trình lành thương diễn ra tốt

4. Nhổ răng khôn xong bao giờ được ăn?

Ngay sau nhổ răng khôn, bạn cần đợi hết thuốc tê và cảm giác tê mới bắt đầu ăn nhai. Thời gian này tuỳ thuộc lượng thuốc tê được sử dụng và cơ địa, thông thường trung bình 2-6 tiếng đồng hồ. Do đó đa số trường hợp bác sĩ yêu cầu bạn đã ăn trước khi nhổ răng, và đợi hết tê mới ăn lại. Trong thời gian đợi hết tê sau nhổ răng, bạn có thể uống nước và sữa, hoặc các thức uống ngọt khác (nên dùng lạnh thay vì nóng).

5. Khi nào có thể ăn uống bình thường sau khi nhổ răng khôn?

Đối với răng khôn hàm trên, khi nhổ thường ít gây chấn thương, thời gian lành thương nhanh chóng, ít gây khó chịu, có thể ăn uống bình thường ở ngày hôm sau .Nhưng đối với răng khôn hàm dưới dù nhổ thông thường hay phẫu thuật, độ khó càng tăng, thời gian hồi phục sẽ càng kéo dài. Có thể mất vài ngày cho đến 1 tuần để có thể ăn uống bình thường trở lại sau khi phẫu thuật nhổ răng khôn.


Sau khi nhổ răng khôn nên ăn thức ăn mềm lỏng trong 2-3 ngày đầu

Trong quá trình lành thương, không nên ăn uống đồ nóng, cứng, vì chúng sẽ kích thích lên vùng vừa nhổ răng, làm cho vết thương lâu lành. Bạn nên chọn những thức ăn mềm, nguội, giàu dinh dưỡng trong những ngày đầu sau nhổ răng.

Bệnh nhân nên tránh ăn nhai gần khu vực vừa nhổ răng. Khi thức ăn mắc kẹt lại ở chỗ nhổ răng, chỉ súc miệng nhẹ nhàng với nước thường hoặc tốt hơn là dung dịch sát khuẩn, như : KIN,..Súc miệng quá mạnh có thể làm máu rỉ ra do ảnh hưởng cục máu đông.

Tại nha khoa EDEN, các bệnh nhân sau khi nhổ răng khôn phẫu thuật, ngay cả răng khôn hàm dưới hay các răng khó khác, thường ăn uống như bình thường chỉ trong 2-3 ngày sau khi nhổ răng.

6. 5 điều tốt cho quá trình lành thương sau nhổ răng khôn

1/ GIỮ VỆ SINH RĂNG MIỆNG SẠCH SẼ: 1-2 ngày đầu tiên sau khi nhổ răng, nên hạn chế khạc nhổ hay súc miệng mạnh, có thể chải răng bình thường, nhưng tại nơi nhổ răng chỉ nên chải nhẹ nhàng. Dung dịch súc miệng được sử dụng tại nhà sau nhổ răng được khuyến nghị thường là  0.12% Chlorhexidine (Vd Kin Gingival) .

2/ SỬ DỤNG THUỐC: nên sử dụng thuốc giảm đau để cảm thấy dễ chịu hơn, đặc biệt 1-2 ngày đầu sau nhổ răng. Thường sẽ có thêm kháng sinh, kháng viêm được chỉ định bởi nha sĩ, để kiểm soát nhiễm trùng, viêm nhiễm sau nhổ răng.

3/ CHƯỜM LẠNH: Sử dụng một cái túi chứa đá lạnh, chườm phía ngoài da tương ứng vị trí răng đã nhổ, không nên chườm đá trực tiếp lên da. Chườm và giữ yên từ 5-20 phút, sau đó nghỉ 5-20 phút ,chườm lặp lại như vậy càng nhiều càng tốt trong 1-2 ngày đầu. Chườm lạnh sẽ giúp co mạch máu xung quanh, giảm chảy máu và giảm sưng phù. Sau 48h (2 ngày) sau khi nhổ răng khôn, khi quá trình cầm máu đã ổn định, bạn nên chườm ấm thay vì chườm lạnh, để tăng lưu lượng máu đến, giúp cho quá trình hồi phục nướu và xương diễn ra tốt hơn.



 

4/ ĂN UỐNG CẨN THẬN: Nên ăn những thức ăn mềm, nguội hoặc lạnh như: sữa chua, sinh tố, nước ép, cháo nguội, soup nguội, bánh flan, mứt, kem,...Đến ngày kế tiếp, bạn có thể ăn bình thường, nhưng nên nhai ở phía đối diện vùng nhổ răng, đến khi bạn cảm thấy thoải mái thì có thể ăn nhai phía đối diện, nhưng chú ý đừng nhai đồ cứng như: xương, đá lạnh,... trong những ngày đầu sau nhổ răng.

5/ NGHỈ NGƠI NHIỀU: 24h (1 ngày) sau khi nhổ răng khôn, nên hạn chế các hoạt động mạnh, làm việc nhiều,.. Nên tăng cường nghỉ ngơi, khi nằm ngủ nên nghiêng đầu về phía đối diện bên nhổ răng, và nằm kê đầu cao, để tránh đè nén gây áp lực lên vùng răng khôn vừa mới nhổ.

7. 5 điều không tốt cho quá trình lành thương sau nhổ răng khôn

Sưng má, đau nhức, chảy máu rỉ rả là những điều mà bệnh nhân cảm thấy khó chịu và sợ hãi sau khi nhổ răng khôn. Bên cạnh thực hiện nhổ răng khôn ở cơ sở nha khoa có uy tín, chất lượng, bạn cũng cần cẩn trọng các điều sau để hạn chế những biến chứng không mong muốn.
 

1/ KHÔNG VẬN ĐỘNG MẠNH: ít nhất 24h (1 ngày) đầu tiên sau nhổ răng khôn hoặc các răng khác

Hoạt động mạnh sẽ làm tăng áp lực máu, ảnh hưởng đến giai đoạn cầm máu; cục máu đông hình thành trong ổ răng sau khi nhổ, giúp làm đầy chỗ trống răng đã nhổ và bảo vệ ổ răng trong quá trình lành thương. Hoạt động mạnh như: chạy nhảy, nhào lộn, tập thể hình, khiêng vác đồ nặng,.. có thể ảnh hưởng đến sự hình thành, và vững ổn của cục máu đông, khiến máu chảy rỉ rả kéo dài, gây khó chịu và lâu lành thương.

2/ KHÔNG HÚT THUỐC LÁ: ít nhất 48-72h (2-3 ngày) đầu tiên sau khi nhổ răng khôn hoặc các răng khác

Động tác hút thuốc gây áp lực lên chỗ nhổ răng làm phá hủy cục máu đông; kèm những thành phần không tốt trong thuốc lá như carbone monoxide đi vào trong các tế bào máu, làm giảm lượng oxy nuôi các tế bào , dẫn đến chậm lành thương, tăng nguy cơ viêm nhiễm như: viêm ổ răng khô, viêm tủy xương hàm,...Theo đó là những cơn đau kéo dài.  

Cannabinoid- chất kích thích thần kinh từ thuốc lá tương tác và ảnh hưởng hoạt tính của nhiều chất gây tê. Cannabinoid đào thải rất chậm khỏi cơ thể, và vẫn còn tồn động trong cơ thể đến nhiều tuần. Vậy nên trước khi nhổ răng khôn, tốt nhất bạn nên ngưng hút thuốc khoảng một vài tuần, để tránh giảm tác dụng của việc gây tê, và tạo sự lành thương tốt sau khi nhổ răng.

3/ KHÔNG DÙNG CÁC CHẤT CÓ CỒN- ALCOHOL :

Tránh sử dụng nước súc miệng có cồn, và nước uống có cồn như : bia, rượu,... ít nhất 24h (1 ngày) sau nhổ răng khôn. 

Bạn càng kiêng các chất có cồn trước và sau khi nhổ răng càng lâu, thì khả năng xảy ra viêm nhiễm càng thấp, quá trình lành thương diễn ra nhanh chóng hơn sau khi nhổ răng.

Hơn nữa, chất cồn tồn tại trong cơ thể cũng sẽ tương tác với thuốc gây tê, gây ra nhiều biến chứng khó kiểm soát. Nên trước khi thực hiện nhổ răng, đặt biệt các răng khó như răng khôn hàm dưới mọc ngầm,...bạn không nên sử dụng các chất có cồn trước và sau khi nhổ răng càng lâu càng tốt.

4/ KHÔNG SỬ DỤNG ỐNG HÚT : Không nên sử dụng ống hút ít nhất 24h (1 ngày) sau khi nhổ răng.
Động tác hút tạo áp lực lên vùng nhổ răng, làm cho cục máu đông ( phủ đầy ổ răng đã nhổ, giúp cầm máu và lành thương) thiếu sự vững ổn, dễ bị rớt ra khỏi ổ răng, bộc lộ xương và những đầu tận cùng thần kinh. Hiện tượng này dẫn đến viêm ổ răng khô, gây đau nhiều và mùi hôi khó chịu, có thể gây sốt nhẹ. 
Nếu gặp phải trường hợp này, bạn nên đến gặp nha sĩ sớm để xử trí.

5/ KHÔNG BỎ HẸN CẮT CHỈ: Chỉ khâu cố định vết thương trong nhổ răng khôn, hay các răng khó, nếu là chỉ không tự tiêu, sẽ tồn tài lâu dài trong miệng. Càng để lâu thức ăn, mảng bám sẽ tích tụ càng nhiều quanh chỉ khâu, là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, gây nên các viêm nhiễm, cùng mùi hôi gây khó chịu. Nên theo lịch hẹn của nha sĩ, thường là 7-10 ngày để cắt chỉ khâu, trong nhổ răng khôn hoặc các răng thông thường khác.
 

Nguồn tham khảo:

Lê Đức Lánh (2016). Cấy ghép nha khoa, NXB Y học, TP Hồ Chí Minh

https://mendwell.com

https://www.ada.org

https://www.colgate.com

https://botiss-dental.com
 

Đặt câu hỏi cho bác sĩ

back top